Το καρπούζι

Το καρπούζι ή “υδροπέπων” (επιστ.: Κίτρουλλος ο εριώδηςCitrullus lanatus) είναι ένα είδος ανθοφόρων φυτών που μοιάζει με κισσό στην οικογένεια των Κολοκυνθοειδών και αρχικά εξημερώθηκε στην Δυτική Αφρική.

Πρόκειται για υψηλά καλλιεργούμενο φρούτο, το οποίο προέρχεται από τη Νότια Αφρική και έχει πάνω από 1.000 ποικιλίες. 

Υπάρχουν αποδείξεις καλλιέργειας καρπουζιού από σπόρους (κουκούτσια) σε τάφους Φαραώ στην Αρχαία Αίγυπτο.

Το καρπούζι καλλιεργείται σε ευνοϊκά κλίματα, από τροπικές μέχρι και εύκρατες περιοχές παγκοσμίως για τον μεγάλο του καρπό, ο οποίος είναι μούρο, με σκληρό φλοιό και χωρίς εσωτερικές διαιρέσεις και βοτανολογικά λέγεται pepo.

μελιτζάνα
Ο καρπός

Ο καρπός

Η γλυκιά, ζουμερή σάρκα είναι συνήθως βαθύ κόκκινη έως ροζ, με πολλούς μαύρους σπόρους, αν και υπάρχουν ποικιλίες χωρίς σπόρους. Ο καρπός μπορεί να φαγωθεί ωμός ή σε τουρσί και ο φλοιός είναι βρώσιμος μετά το μαγείρεμα.

Τα στελέχη έχουν μήκος έως 3 μέτρα. Τα φύλλα έχουν μήκος 60 έως 200 χιλιοστά και πλάτος 40 έως 150 χιλιοστά. Τα φυτά έχουν αρσενικά και θηλυκά άνθη σε τριχωτούς μίσχους μήκους 40 χιλιοστών. Αυτά είναι κίτρινα και πρασινωπά στο πίσω μέρος.

Το μεγάλο φρούτο είναι ένα είδος τροποποιημένου μούρου που ονομάζεται pepo με παχύ φλοιό και σαρκώδες κέντρο.

Τα άγρια φυτά έχουν φρούτα διαμέτρου έως 20 εκ., ενώ οι καλλιεργημένες ποικιλίες μπορεί να υπερβαίνουν τα 60 εκ. Οι ποικιλίες που καταναλώνονται σήμερα μπορούν να φτάσουν σε βάρος αρκετά κιλά. Το καρπούζι είναι λείο εξωτερικά με χρώμα αποχρώσεις του πράσινου και ενίοτε με εναλλασσόμενες σκούρες και ανοικτές πράσινες ρίγες. Ο φλοιός του είναι αρκετά σκληρός, με πάχος περίπου ένα εκατοστό και άσπρο χρώμα στο εσωτερικό. Το κύριο μέρος του καρπουζιού στο εσωτερικό είναι κόκκινο ή ροζ (συνήθως), πορτοκαλί, κίτρινο, πράσινο ή άσπρο, περιέχει μεγάλο αριθμό μαύρων σπόρων (ή και άσπρων).

Η καλλιέργεια

Η καλλιέργεια

Το καρπούζι είναι ετήσια καλλιέργεια που φυτεύεται στις αρχές της άνοιξης ή στις αρχές του καλοκαιριού. Η καλλιέργεια του καρπουζιού σε γλάστρα παρουσιάζει αρκετές δυσκολίες και δε συνηθίζεται, λόγω της ανάπτυξης του φυτού και του μεγάλου μεγέθους των καρπών.

Το καρπούζι θεωρείται απαιτητική καλλιέργεια για κάποιον αρχάριο καλλιεργητή, καθώς έχει σημαντικές απαιτήσεις σε νερό και λίπανση, και χρειάζεται αρκετή εμπειρία για να μας δώσει πλούσια ποιοτική παραγωγή.

Τα καρπούζια είναι φυτά που καλλιεργούνται σε κλίματα από τροπικά έως εύκρατα, χρειάζονται θερμοκρασίες υψηλότερες από περίπου 25 ° C για να ευδοκιμήσουν. Σε κλίμακα κήπου, οι σπόροι συνήθως σπέρνονται σε γλάστρες υπό κάλυψη και μεταμοσχεύονται σε χώμα καλά στραγγιζόμενο με pH μεταξύ 5,5 και 7, και μεσαία επίπεδα αζώτου.

Οι πιο διαδεδομένες ποικιλίες καρπουζιού στον ελληνικό χώρο χωρίζονται σε 3 βασικές κατηγορίες:

  • Ποικιλίες καρπουζιού τύπου crimson, που δίνουν καρπούζια στρογγυλά προς οβάλ με ριγέ φλοιό και βάρους 10-14 κιλών.
  • Ποικιλίες καρπουζιού τύπου βαρέλας, που δίνουν στενόμακρα ανοιχτοπράσινα καρπούζια με κατακόκκινη σάρκα και βάρους περίπου στα 13-15 κιλά.
  • Ποικιλίες mini καρπουζιών, με πρώιμους στρογγυλούς άσπερμους καρπούς, σκουροπράσινου χρώματος και βάρους 2-5 κιλών.
Στην κουζίνα

Στην κουζίνα

  • Στην Ελλάδα ωριμάζει το καλοκαίρι και είναι ένα από τα πιο δροσιστικά καλοκαιρινά φρούτα, ιδανικό για κατανάλωση σε φέτες ή σε φρουτοσαλάτες.
  • Μπορεί επίσης να χτυπηθεί στο μπλέντερ και να γίνει γρανίτα ή αναψυκτικό, με ή χωρίς την προσθήκη μικρής ποσότητας αλκοόλ.
  • Μπορεί επίσης να γίνει και φρουτ-παντς, κόβοντάς το στη μέση, αδειάζοντας το ένα μισό και ξαναγεμίζοντάς το με το αλεσμένο περιεχόμενο συν ένα μπουκάλι βότκα και παγάκια.
  • Σε αρκετά σημεία της Ελλάδας με το φλοιό του καρπουζιού παρασκευάζουν γλυκό του κουταλιού.